… a wie\u015b, jaka jest, ka\u017cdy widzi<\/b><\/p>\n
Opr\u00f3cz pokonywania potwor\u00f3w, rozwi\u0105zywania tajemniczych zagadek i zdobywania zdobyczy, wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 ka\u017cdej gry RPG jest podr\u00f3\u017c. W tych podr\u00f3\u017cach Gracze w regularnych odst\u0119pach czasu trafiaj\u0105 na jak\u0105\u015b ma\u0142\u0105 osad\u0119. Najcz\u0119\u015bciej bohaterowie po przybyciu do wsi udaj\u0105 si\u0119 do karczmy. Tam ewentualnie dowiaduj\u0105 si\u0119 o z\u0142ym magu w okolicy, i natychmiast wyruszaj\u0105, by go pokona\u0107. Po wykonaniu Questu wracaj\u0105 po zap\u0142at\u0119 do rzeczonej karczmy i odje\u017cd\u017caj\u0105 w chwale. Tak wygl\u0105daj\u0105 najprostsze scenariusze RPG, tak te\u017c wygl\u0105daj\u0105 seriale typu „Herkules” czy „Xena”. Co przeszkadza mi w tym obrazku?<\/p>\n
– Najcz\u0119stsze grzechy: „typowa” wie\u015b \/ wie\u015b „kulisowa” \/ wie\u015b jak miasto<\/p>\n
Zacznijmy od pierwszego zarzutu. Ile razy ju\u017c twoi bohaterowie jechali przez las, po pewnej chwili las si\u0119 ko\u0144czy\u0142 i zaczyna\u0142a wie\u015b? Jak t\u0119 wie\u015b opisywa\u0142e\u015b? „Trzy chaty z przodu, pi\u0119\u0107 z ty\u0142u a po \u015brodku wpada wam w oko pi\u0119trowa gospoda” – oczywi\u015bcie gracze udadz\u0105 si\u0119 tam od razu, a nie b\u0119d\u0105 si\u0119 szwenda\u0107 po domostwach. Ile razy ten sam opis zosta\u0142 ju\u017c u\u017cyty do setek wsi i osad? Poniewa\u017c lokacje s\u0105 tak samo wa\u017cne, jak wszystkie osoby, kt\u00f3re nasi bohaterowie spotykaj\u0105, trzeba si\u0119 postara\u0107 o troch\u0119 indywidualno\u015bci w opisywaniu ka\u017cdej wsi.
\nW og\u00f3le: nasi bohaterowie widz\u0105 osad\u0119 najcz\u0119\u015bciej od wewn\u0105trz gospody i w niej wszelkie interakcje si\u0119 odbywaj\u0105. Gdyby bro\u0144 Bo\u017ce chcieli wej\u015b\u0107 do jednej z chat, pewnie by nie zobaczyli nic ciekawego. „Zwyk\u0142a” chata, jakie\u015b palenisko, w \u015brodku mo\u017ce ch\u0142op albo jego \u017cona. Nie ma po co wchodzi\u0107. Ca\u0142o\u015b\u0107 ma tylko by\u0107 kulisami, \u017ceby ta gospoda sobie samotnie nie sta\u0142a.
\nA wracaj\u0105c do karczmy: siedzi w niej czasem paru miejscowych, poza tym jacy\u015b podr\u00f3\u017cni, karczmarz i tyle. Czasami si\u0119 jacy\u015b awanturnicy zdarz\u0105, albo wojskowi, jest gwarno hucznie i w og\u00f3le jako\u015b… tak samo jak w mie\u015bcie! Najgorszym grzechem, wi\u0119kszym chyba, ni\u017c te dwa pozosta\u0142e, jest nieuwzgl\u0119dnienie specyfiki wiejskiej, odmienno\u015bci ludzi i zwyczaj\u00f3w. Je\u015bli Twoja karczma w Nowigradzie i karczma w Starych Pupach b\u0119dzie taka sama, to biada, biada, po trzykro\u0107 biada…<\/p>\n
– Nazwa<\/p>\n
To mo\u017ce bana\u0142, ale wsie i osady nazywa\u0107 trzeba. Jest to jeszcze wa\u017cniejsze od nazywania wszystkich BN-ow, bo ich mo\u017cemy nazywa\u0107 z funkcji, albo w\u0142a\u015bnie z osady. Chocia\u017cby taki „rze\u017anik z Blaaviken”, ale co ja tego chcia\u0142em… Acha, osada musi mie\u0107 nazw\u0119, a dobrze by by\u0142o, je\u015bli i okolica jak\u0105\u015b nazw\u0119 mie\u0107 b\u0119dzie. Np. „Stare Pupy ko\u0142o Brenny nad Chotl\u0105, przy Z\u0142otym Stawie”. Lasy, g\u00f3ry i bagna te\u017c maj\u0105 swoje nazwy. Nie tylko dodaj\u0105 one kolorytu, ale podkre\u015blaj\u0105 obco\u015b\u0107 Graczy. Miejscowi b\u0119d\u0105 opowiada\u0107, co zdarzy\u0142o si\u0119 na Koziej \u0141\u0105czce ko\u0142o Grebden, a Gracze nie wiedz\u0105 nawet, czy Grebden to wie\u015b, g\u00f3ra czy rzeka, a mo\u017ce jak\u0105\u015b osoba. Niech nazwy osad b\u0119d\u0105 raczej pospolite, bo to nie miasta. Jedna mo\u017cliwo\u015b\u0107 jest pokazana na ko\u0144cu tego artyku\u0142u<\/p>\n
Budujemy sobie osad\u0119<\/b><\/p>\n
– karczma<\/p>\n
Od tego zaczynamy, na tym te\u017c niekiedy ko\u0144czymy. Czasami gracze widz\u0105 po prostu samotn\u0105 karczm\u0119 i ju\u017c! Jest to nieoficjalne centrum wsi, a inne chaty s\u0105 rozproszone po polach lub g\u0105szczach lasu. Lepsze to moim zdaniem, ni\u017c tworzy\u0107 bezduszn\u0105 „kulis\u00f3wk\u0119”. Mo\u017ce to by\u0107 nawet ciekawiej, je\u017celi gracze do wype\u0142nienia jakiej\u015b misji b\u0119d\u0105 musieli np. pojecha\u0107 do bartnika Kondziela, a jaki\u015b dowcipni\u015b wy\u015ble ich do bartnika Chrumiela.
\n(Tak w\u0142a\u015bciwie, to ka\u017cda gospoda na szlaku powinna by\u0107 przypisana do jakiej\u015b osady, cho\u0107by dooko\u0142a nie sta\u0142o ani jedno domostwo. Drogi w \u015bwiecie AS-a to nie autostrada w RFN, z obowi\u0105zkow\u0105 stacj\u0105 paliw i restauracj\u0105 co 50 km. Z samych w\u0119drowc\u00f3w by tu nikt nie wy\u017cy\u0142)
\nA wi\u0119c wchodzimy do karczmy i pierwsze, co czujemy to… wrogo\u015b\u0107! Jeste\u015bmy na wsi. Tu ka\u017cdy zna ka\u017cdego, wsp\u00f3lnota prawie plemienna, a ka\u017cdy obcy jest witany z nieufno\u015bci\u0105. Nasza hanza, to w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w awanturnicy, kt\u00f3rych ch\u0142opi obawiaj\u0105 si\u0119 jak ka\u017cdych grasantow. Pami\u0119taj bajarzu o tej naturalnej wrogo\u015bci i solidarno\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w. Je\u017celi bohaterowie wszczynaj\u0105 burdy w mie\u015bcie, mog\u0105 si\u0119 szybko znale\u017a\u0107 w lochu miejskim. Je\u017celi wszczynaj\u0105 burd\u0119 w wiosce, mog\u0105 si\u0119 jeszcze szybciej znale\u017a\u0107 sze\u015b\u0107 st\u00f3p pod ziemi\u0105, a ich konie i dobytek zostan\u0105 sprawiedliwie rozdzielone…
\nWyj\u0105tkiem mo\u017ce by\u0107 przypadek, je\u017celi nasi bohaterowie pod\u0105\u017caj\u0105 w orszaku jakiego\u015b rycerza lub ksi\u0119\u017cniczki (b\u0105d\u017a co b\u0105d\u017a w\u0142adza), na pewne wzgl\u0119dy mog\u0105 te\u017c liczy\u0107 kupcy (cho\u0107 czasem ch\u0142opi s\u0105 w kontakcie z okolicznymi zb\u00f3jami, wi\u0119c uwaga!). R\u00f3wnie\u017c czarodzieje(ki) mog\u0105 si\u0119 przyda\u0107, je\u017celi na wst\u0119pie dokonaj\u0105 paru tanich uzdrowie\u0144.
\nNieporozumieniem jest zaludnianie ka\u017cdej karczmy tak\u0105 sam\u0105 mieszank\u0105 awanturnik\u00f3w, co w mie\u015bcie, no chyba, \u017ce jeste\u015bmy akurat na szlaku z Novigradu do Poviss. Ale zazwyczaj powinni tu siedzie\u0107 okoliczni wie\u015bniacy po dniu roboty, ka\u017cdy na „swoim” miejscu. Niech gracze od razu poczuj\u0105 si\u0119 tu obco, ignorowani. Zape\u0142niaj karczm\u0119 wiejsk\u0105 kolorytem wiejskim: siedzi tu mo\u017ce so\u0142tys, m\u0142ynarz, kowal, wiejski g\u0142upek, plotkara, latawica, swatka, „baba”, znachor, parobek, okoliczny nadzorca las\u00f3w, poborca podatk\u00f3w (ze zbrojn\u0105 \u015bwit\u0105), by\u0142y \u017co\u0142nierz, dziad, le\u015bnik, banda podrostk\u00f3w, sta\u0142a grupa bywalc\u00f3w, miejscowa starszyzna. Je\u015bli chcesz, niech kobiety nie maj\u0105 tu wst\u0119pu (ciekawe, je\u017celi macie kobiet\u0119 w hanzie)
\nJe\u017celi wioska jest na „zadupiu”, to nocleg powinien by\u0107 problemem. To karczma dla okolicznych, nie gospoda dla podr\u00f3\u017cnych. Mo\u017ce nasi bohaterowie przenocuj\u0105 w stajni, mo\u017ce pod go\u0142ym niebem. Mog\u0105 si\u0119 te\u017c stara\u0107 o nocleg u miejscowych, wtedy lepiej nocowa\u0107 u w\u00f3jta, albo u jakiego\u015b innego „oficjalnego” przedstawiciela starszyzny. Inaczej nasi gracze mog\u0105 si\u0119 ju\u017c nie obudzi\u0107.
\nOczywi\u015bcie, nie ka\u017cde sio\u0142o musi by\u0107 takie wrogie, jak ten schemat. Wszystko zale\u017cy od okolicy i krainy, od autorytetu w\u0142adzy, samodzielno\u015bci politycznej wioski, okolicznych band. Je\u017celi go\u015bcinno\u015b\u0107 ma by\u0107 czym\u015b wyj\u0105tkowym, to niech Gracze otr\u0105 si\u0119 o par\u0119 takich „nieprzyjaznych” wiosek, wtedy mo\u017ce doceni\u0105 przyjaznych BN-\u00f3w<\/p>\n
– chaty zwyk\u0142e<\/p>\n
Nie trzeba tu du\u017cego wysi\u0142ku. Je\u015bli nie zdecydowa\u0142e\u015b si\u0119 na typ osady rozproszonej (patrz opis karczmy) to twoja wioska jest albo nad rzeczk\u0105\/jeziorem\/morzem, albo przy drodze, albo jest to osada obronna. W pierwszym i drugim wypadku dorysuj po obu stronach karczmy troch\u0119 chat wzd\u0142u\u017c linii prostej. Osady przydro\u017cne rosn\u0105 bardziej „wzd\u0142u\u017c” ni\u017c osady przybrze\u017cne, te rozwijaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce „w g\u0142\u0105b”. Je\u017celi osada jest „planowana”, to prawie wszyscy mieszkaj\u0105 przy sobie, je\u017celi powsta\u0142a „naturalnie”, to wi\u0119cej b\u0119dzie chat rozproszonych po okolicy. Je\u017celi ci jeszcze za ma\u0142o, zr\u00f3b wiosk\u0119 na skrzy\u017cowaniu dr\u00f3g, przy uj\u015bciu strumienia do jeziora (morza?), ko\u0142o mostu lub grobli przez rzeczk\u0119. Ale ten typ „skrzy\u017cowania” szlak\u00f3w, podchodzi pr\u0119dzej pod jakie\u015b ma\u0142e miasteczko.
\nWyj\u0105tek stanowi typ trzeci, gdzie praktycznie wszystkie chaty s\u0105 zgromadzone przy sobie, najcz\u0119\u015bciej na planie okr\u0119gu i otoczone ostroko\u0142em, a droga lub wybrze\u017ce przebiega obok. W takich wioskach (np. kolonie w pobli\u017cu Brookilonu?) go\u015bcinno\u015b\u0107 b\u0119dzie rzadka, nawet jak na „wiejskie standardy”, a mieszka\u0144cy b\u0119d\u0105 zaprawieni w potyczkach i jako tako uzbrojeni. Miejsce mo\u017ce by\u0107 obronne (wyspa, wzg\u00f3rze), ale nie musi, w obl\u0119\u017ceniu powinno sobie jednak poradzi\u0107 z mniejszymi i nieregularnymi oddzia\u0142ami. Nie zapomnij o elementach zabudowy dla zapas\u00f3w wy\u017cywienia (spichrze, obory, magazyny, studnia itd.)
\nWracaj\u0105c do chat: staraj si\u0119 troch\u0119 o ich zr\u00f3\u017cnicowanie. Niech b\u0119dzie wida\u0107, kto jest miejscowym bogaczem. Pami\u0119taj, \u017ce so\u0142tys niekoniecznie musi mieszka\u0107 „w centrum”, je\u017celi jest m\u0142ynarzem lub kowalem, albo „tylko” rolnikiem to mieszka po prostu „u siebie”.
\nNajprostszy typ chaty, to jedna wielka izba z klepiskiem, taka lepsza szopa, w kt\u00f3rej rodzina i zwierz\u0119ta mieszkaj\u0105 razem: troch\u0119 \u015bmierdzi, ale razem cieplej. Mo\u017ce te\u017c by\u0107 wielka izba na dole i sypialnia pod uko\u015bnym dachem, gdzie wchodzi si\u0119 po drabinie. Chata z izbami, wy\u0142o\u017cona pod\u0142og\u0105, z osobn\u0105 stodo\u0142\u0105 i obor\u0105, to ju\u017c oznaka pewnej zamo\u017cno\u015bci. Ale mimo to pewnie twoi bohaterowie nie obejrz\u0105 \u017cadnej z nich od \u015brodka, chyba, \u017ce zostan\u0105 zaproszeni na nocleg.
\nSzk\u0142o jest drogie, wi\u0119c na wsi rzadko\u015bci\u0105. B\u0105d\u017a, co b\u0105d\u017a uciekanie przez okna mo\u017ce by\u0107 trudne, bo s\u0105 one raczej malutkie, zamiast wielkiej szyby jest podzielone na ma\u0142e kratki, a w nich albo b\u0142ony rybne (pami\u0119tasz „Drog\u0119…”), albo grube szybki (szk\u0142o wtedy nie by\u0142o tak cienkie i klarowne jak dzi\u015b). Najcz\u0119\u015bciej b\u0119dzie to jednak tylko otw\u00f3r w \u015bcianie zastawiany dech\u0105. Gracze maj\u0105 wi\u0119ksze szanse uciekaj\u0105c przez tylnie wyj\u015bcie\/obor\u0119 itd.
\nJe\u015bli by\u0142e\u015b w jaki\u015b skansenach, mo\u017cesz oczywi\u015bcie postara\u0107 si\u0119 o wi\u0119ksze zr\u00f3\u017cnicowanie regionalne. Ale ja nie jestem tak oczytany w ca\u0142ym siedmioksi\u0119gu, \u017cebym m\u00f3g\u0142 Ci poradzi\u0107, co pasuje do G\u00f3rnego Verden, a co do Koviru. Wa\u017cniejsza jest tu r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107! Je\u017celi w ostatniej wiosce chaty by\u0142y kryte strzech\u0105, to w nast\u0119pnej b\u0119dzie to trzcina, w trzeciej kora. Na zimniejszej (?) p\u00f3\u0142nocy b\u0119d\u0105 ma\u0142e okienka i chaty z grubych bali, w cieplejszych regionach (typ „\u015br\u00f3dziemnomorski”) mog\u0105 to by\u0107 domki z kamieni, a na podmok\u0142ych terenach (typ „wietnamski”) niech b\u0119d\u0105 to lekkie chaty na palach
\nAha, je\u017celi nie zaplanowa\u0142e\u015b jakiej\u015b pobliskiej rzeczki, to obowi\u0105zkowo umie\u015b\u0107 na \u015brodku studni\u0119 (tak\u017ce we wiosce „warownej”!). Jest ona cz\u0119stym miejscem spotka\u0144 miejscowych przy pobieraniu wody (no i oczywi\u015bcie \u017ar\u00f3d\u0142em motyw\u00f3w przygody: mo\u017cliw\u0105 kryj\u00f3wk\u0105 \/ zej\u015bciem do podziemi \/ mo\u017ce zosta\u0107 zatruta)<\/p>\n
– sacrum, „wie\u017ca”<\/p>\n
W \u015bwiecie AS-a nie doczyta\u0142em si\u0119 takiego czego\u015b, jak wiejski ko\u015bci\u00f3\u0142ek, tak typowy dla naszych rodzimych wiosek. Nie znaczy to, \u017ce nie mo\u017cna go zast\u0105pi\u0107 jakim\u015b ma\u0142ym chramem, „kapliczk\u0105”, lub tylko miejscem czci Melitele albo \u017bywii (o ile wiem, to nie s\u0105 to to\u017csame wiary). Nieporozumieniem jest rozstawianie po wioskach miejsc kultu Kreve lub \u015awi\u0119tego Ognia, bo w \u015bwiecie AS-a kulty „m\u0119skie” s\u0105 czym\u015b na kszta\u0142t naszego chrze\u015bcija\u0144stwa, a kulty „\u017ce\u0144skie” odpowiadaj\u0105 modelowi wczesno\u015bredniowiecznego poga\u0144stwa. Dlatego te pierwsze powinny by\u0107 przypisane tylko do miast, ewentualnie stanowi\u0107 lokalne o\u015brodki w\u0142adzy (patrz ni\u017cej). Jedynym wyj\u0105tkiem na ich korzy\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 jaki\u015b okoliczny pustelnik, w\u0119druj\u0105cy misjonarz lub mnich, ale to s\u0105 pojedyncze osoby, obce w tym \u015brodowisku jak nasi Gracze.
\nNajcz\u0119\u015bciej jednak „o\u015brodkiem kultu” b\u0119dzie jaka\u015b miejscowa baba, przekazuj\u0105ca pewne tradycje i mo\u017ce jakie\u015b po\u015bwi\u0119cone miejsce na skraju wioski lub poza ni\u0105 („Kraniec \u015awiata” jako wz\u00f3r). Wi\u0119ksze \u015bwi\u0105tynie i klasztory to ju\u017c lokalne o\u015brodki w\u0142adzy (patrz ni\u017cej), z zupe\u0142nie inn\u0105 charakterystyk\u0105.
\nNajwi\u0119kszym za\u015b nonsensem RPG jest rozsiewanie po ca\u0142ym kontynencie samotnych wie\u017c, z mieszkaj\u0105cymi w nich samotnymi magami. Mag + wie\u017ca, to ju\u017c, co najmniej jakie\u015b ma\u0142e miasteczko, cz\u0119\u015bciej jedno z wi\u0119kszych miast (lub jego obrze\u017ca). Dlaczego mag mia\u0142by si\u0119 dobrowolnie wyprowadza\u0107 poza zasi\u0119g cywilizacji i mieszka\u0107 samotnie? Je\u017celi ju\u017c koniecznie scenariusz przewiduje takiego maga, to posad\u017acie go przynajmniej na jakim\u015b ma\u0142ym zameczku, otoczcie jak\u0105\u015b normaln\u0105 \u015bwit\u0105 (nie tylko ghule i mantikory), po prostu b\u0119dzie to wtedy okoliczny feuda\u0142. B\u0119dzie nale\u017ce\u0107 do lokalnych o\u015brodk\u00f3w w\u0142adzy, jak jaki\u015b rycerz lub komes, tyle tylko, \u017ce b\u0119dzie te\u017c magiem.<\/p>\n
– chaty szczeg\u00f3lne<\/p>\n
Kowal mieszka zawsze troch\u0119 dalej, bo mo\u017ce zapr\u00f3szy\u0107 ogie\u0144, nie b\u0119dzie te\u017c raczej wewn\u0105trz ostroko\u0142u, gdzie domy stoj\u0105 cia\u015bniej ni\u017c zwykle. Ma on cz\u0119sto du\u017cy presti\u017c, w naszym \u015bredniowieczu kowale mieli u pogan (i nie tylko) szczeg\u00f3ln\u0105 pozycj\u0119, na po\u0142y sakraln\u0105. Pami\u0119tacie przys\u0142owie „Kowal zawini\u0142, cygana powiesili”?
\nM\u0142ynarz mo\u017ce mieszka\u0107 nad wod\u0105, ale wtedy trzeba j\u0105 spi\u0119trzy\u0107. Mo\u017ce te\u017c mie\u0107 wiatrak, wtedy b\u0119dzie zajmowa\u0142 odkryte wzg\u00f3rze. Rze\u017anicy, garbarze i wszystkie inne zawody zwi\u0105zane z obr\u00f3bk\u0105 zwierzyny mieszkaj\u0105 w dole rzeki, \u017ceby nie zanieczyszcza\u0107 wody s\u0105siadom (bez rzeki te rzemios\u0142a s\u0105 niemo\u017cliwe!). Odradza\u0142bym jednak z przesadzaniem z wszelkimi rzemios\u0142ami, to raczej domena miast. Co najwy\u017cej kowale i wiatraki s\u0105 w miar\u0119 normalnym elementem krajobrazu, czasami jednak nawet ich mo\u017ce nie by\u0107!<\/p>\n
Okolica osady<\/b><\/p>\n
– wjazd do wsi, najbli\u017csze okolice<\/p>\n
Przejd\u017amy teraz do tworzenia okolic wioski. Tu posilcie si\u0119 o odrobin\u0119 wyobra\u017ani. Przecie\u017c podr\u00f3\u017ce po nieznanych krainach to jeden ze smaczk\u00f3w RPG! Dlaczego zawsze wioska musi by\u0107 na ko\u0144cu lasu? Mo\u017ce to skrzywienie przez jazd\u0119 samochodem, gdzie jad\u0105c drog\u0105 wzd\u0142u\u017c alei drzew nagle widzimy znak „Tr\u0105bki Ma\u0142e” i wioska si\u0119 zaczyna. Pami\u0119taj, \u017ce nasi bohaterowie jad\u0105 powoli. Niech zobacz\u0105 najpierw rozproszone chaty na polach, p\u00f3\u017aniej w oddali zarys dom\u00f3w, mo\u017ce dym z komina a po d\u0142u\u017cszej chwili dopiero wjazd. Mo\u017cna te\u017c wjecha\u0107 do wsi przez mostek, mo\u017cna wyjecha\u0107 z w\u0105wozu, wyj\u015b\u0107 zza g\u00f3rki, dop\u0142yn\u0105\u0107 promem. Jest tyle mo\u017cliwo\u015bci innego wjazdu do wsi, jak standartowy „koniec lasu”.
\nSam wjazd do wsi to szczekanie ps\u00f3w i ha\u0142as dzieciak\u00f3w, kt\u00f3re zawsze jako pierwsze obskocz\u0105 razem naszych bohater\u00f3w. W drzwiach domostw uka\u017c\u0105 si\u0119 mo\u017ce doro\u015bli mieszka\u0144cy, patrz\u0105c srogo i nieufnie na przejezdnych. Jak ju\u017c wjedziecie kawa\u0142ek, to pewnie za plecami b\u0119dziecie mieli „przypadkowo” paru osi\u0142k\u00f3w z jakimi\u015b drewnianymi cepami itp., ale w s\u0142usznej odleg\u0142o\u015bci. Ju\u017c przy karczmie kto\u015b fuknie i natychmiast dzieciaki rozpierzchn\u0105 si\u0119 jak stado kurczak\u00f3w do swoich domostw. Je\u015bli po takim wje\u017adzie kto\u015b z hanzy otworzy drzwi kopniakiem i krzyknie „PIWA!”, to chyba nie wyczu\u0142 tych drobnych sygna\u0142\u00f3w.<\/p>\n
– geografia, wp\u0142yw pogody i pory roku<\/p>\n
Postaraj si\u0119 o zr\u00f3\u017cnicowanie okolicy. Nie, nie musisz wypisywa\u0107 cytaty z „Nad Niemnem”. Wystarczy kr\u00f3tkie „jedziecie wzd\u0142u\u017c p\u00f3l, z\u0142oc\u0105cych si\u0119 \u017cytem”, „na zielonym stoku pas\u0105 si\u0119 owieczki”, „ju\u017c jaki\u015b czas pod\u0105\u017cacie z biegiem g\u00f3rskiego strumienia”. Wa\u017cniejsza od pi\u0119knego opisu lasu jest odmiana! Je\u017celi ju\u017c zabraknie wam krajobraz\u00f3w, zmieniajcie pogod\u0119, por\u0119 roku i dnia itd. To samo pole inaczej wygl\u0105da na wiosn\u0119, ten las jest inny p\u00f3\u017an\u0105 jesieni\u0105. Wystarczy powiedzie\u0107 „Jedziecie w\u0105sk\u0105 le\u015bn\u0105 dr\u00f3\u017ck\u0105, mijacie p\u00f3\u0142nagie drzewa a z\u0142oto-czerwone li\u015bcie szeleszcz\u0105 pod kopytami koni” i ka\u017cdy BG ju\u017c czuje t\u0119 okolic\u0119. <\/p>\n
– wie\u015b a o\u015brodki w\u0142adzy
\nKa\u017cda wie\u015b jest przypisana do jakiego\u015b o\u015brodka w\u0142adzy. Czasem jest to jakie\u015b miasto, cz\u0119\u015bciej jednak jest to pan feudalny: okoliczna \u015bwi\u0105tynia, jaki\u015b miejscowy rycerz, mo\u017ce nawet mag. Niech b\u0119d\u0105 w s\u0142usznej odleg\u0142o\u015bci od naszej wsi (min. dzie\u0144 jazdy, cz\u0119\u015bciej par\u0119 dni). Pami\u0119taj, \u017ce wioska ko\u0142o np. \u015bwi\u0105tyni nie jest wiosk\u0105 w\u0142a\u015bciw\u0105! Jest to cz\u0119\u015bciej podgrodzie obwarowanego o\u015brodka w\u0142adzy, zgromadzeni s\u0105 tu raczej rzemie\u015blnicy ni\u017c ch\u0142opi. Jest to taka praforma miasta i zawiera ju\u017c niekt\u00f3re charakterystyczne dla niego elementy (rynek, rzemios\u0142o). Je\u017celi napisz\u0119 kiedy\u015b artyku\u0142 na temat miast, nie omin\u0119 te\u017c tych „podgrodzi”.
\nO tym, \u017ceby nie rozsiewa\u0107 samotnych wie\u017c z magami ju\u017c pisa\u0142em. U AS-a Magowie mieli podobny status, jak nasze duchowie\u0144stwo, wi\u0119c nic nie przeszkadza w wykorzystywaniu ich podobnie w stworzonym \u015bwiecie. Zamiast celibatu mamy tu wprawdzie sterylizacj\u0119, ale bardzo wyra\u017ane sygna\u0142y wskazuj\u0105, \u017ce by\u0142a ona nakazana „odg\u00f3rnie”, \u017ceby w\u0142adcy nie obawiali si\u0119 o dynastie mag\u00f3w. Przy \u015bwi\u0105tyniach (Melitele lub Kreve) wzorowa\u0142bym si\u0119 na \u015bredniowiecznych klasztorach, a mag\u00f3w i czarodziejki osadza\u0142bym w najzwyklejszych zamkach. Tak samo \u015bredniowieczni biskupowie i opaci byli obdarzani lennami i nadaniami przez kr\u00f3l\u00f3w, opactwa i klasztory dublowa\u0142y „\u015bwieck\u0105” piramid\u0119 feudaln\u0105.
\n(Id\u0105c dalej tym tropem, magowie i \u015bwi\u0105tynie w pobli\u017cu wa\u017cnych miast to takie samo rozszerzenie kontroli feudalnej miasta nas okolic\u0105. O tym te\u017c napisz\u0119 mo\u017ce nast\u0119pnym razem, tu daj\u0119 tylko motyw, \u017ce bohaterowie, kt\u00f3rzy nie zd\u0105\u017cyli na czas do miasta, mog\u0105 szuka\u0107 schronienia w okolicznej \u015bwi\u0105tyni.)<\/p>\n
– wie\u015b s\u0142u\u017cebna a wie\u015b „rolnicza”<\/p>\n
We wczesnym \u015bredniowieczu, kiedy rzemios\u0142o w miastach jeszcze nie by\u0142o tak rozwini\u0119te, powszechny by\u0142 typ wsi s\u0142u\u017cebnej. W „\u0141ukach” wyrabiano cisowe \u0142uki, w „Piekarach” pieczono chleby itd. Typ wsi „rolniczej” nale\u017cy do okresu, kiedy rzemios\u0142o przenosi si\u0119 ostatecznie do miast, a wie\u015b ma tylko wy\u017cywi\u0107 miasto i ewentualnie wojsko. Nic nie stoi na przeszkodzie wykorzysta\u0107 ten motyw w naszym scenariuszu. Wymy\u015bl sobie, jaki produkt mo\u017ce by\u0107 wyrabiany w danej wiosce, dopasuj do tego okolic\u0119, zr\u00f3b jak\u0105\u015b nazw\u0119 (zamiast „\u0141uki” mog\u0105 by\u0107 „Cisy”, „Strzelniki”), dodaj odpowiednich rzemie\u015blnik\u00f3w. A quest lub side-quest mo\u017ce opiera\u0107 si\u0119 na konkurencji z inn\u0105 wsi\u0105, sabota\u017cem lub kradzie\u017c\u0105 produktu itd.
\nBTW: Przy wsi „rolniczej” te\u017c pomy\u015bl, czy uprawiaj\u0105 tu zbo\u017ce, hoduj\u0105 owce, \u0142owi\u0105 ryby, zbieraj\u0105 mi\u00f3d w lesie. Nie wspominam o kopalniach, dymarkach, smolarniach itd. kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 osobno i s\u0105 tematem na oddzielny esej<\/p>\n
– jeszcze par\u0119 pomys\u0142\u00f3w<\/p>\n
Nie wiem jak wam, ale mi wie\u015b kojarzy si\u0119 z hucznym i barwnym \u015bwi\u0119towaniem. Tak jak wie\u015b na co dzie\u0144 raczej odstrasza, tak od \u015bwi\u0119ta zachwyca. Nie musi to by\u0107 a\u017c Belletyn (oczywi\u015bcie mo\u017ce), wystarczy na pocz\u0105tek porz\u0105dne wiejskie wesele. Potem mo\u017cna przetworzy\u0107 do \u015bwiata RPG nasze \u015bwi\u0119ta zwi\u0105zane z przyrod\u0105 i urodzajem: Zielone \u015awi\u0105tki, Thanksgiving, nawet Wielkanoc (obrz\u0119dy, nie sam czas) maj\u0105 korzenie w przedchrze\u015bcija\u0144skich zwyczajach. A „palenie Falki” z Sagi, to przecie\u017c nasza poczciwa Marzanna. Nie trzeba zreszt\u0105 trzyma\u0107 si\u0119 tylko naszych obyczaj\u00f3w, ca\u0142kiem \u015bmieszne tradycje s\u0105 te\u017c np. w Bawarii. Tam elementem jednego z ta\u0144c\u00f3w jest (umiarkowane!) bicie si\u0119 w twarz! Niech nasi bohaterowie trafi\u0105 na takie \u015bwi\u0119to, kt\u00f3rego regu\u0142 nie rozumiej\u0105, niech kto\u015b ich goni z wiadrem wody albo r\u00f3zgami. Mog\u0105 nie wiedzie\u0107, czy to tylko \u017carty, czy te\u017c trafili do jakiej\u015b op\u0119tanej wioski i zaraz zostan\u0105 spaleni na stosie w ofierze. Podobnym „straszakiem” mog\u0105 by\u0107 jakie\u015b totemy po drodze do wioski z widocznymi \u015bladami krwi (a to tylko \u015bwi\u0105teczna ofiara z kury).
\nCh\u0142op ch\u0142opu nier\u00f3wny. Czy s\u0105 to pre-feudalni wolni ch\u0142opi, „kmiecie”? Mo\u017ce feudalni ch\u0142opi pa\u0144szczy\u017aniani? A mo\u017ce post-feudalni i na wp\u00f3\u0142 wolni ch\u0142opi czynszowi? Zobacz w podr\u0119czniku, jaki stereotyp bardziej pasuje do danej krainy i dopasuj twoj\u0105 wie\u015b do tego. Nie musisz robi\u0107 rozprawki ekonomiczno-spo\u0142ecznej, wystarczy wyobrazi\u0107 sobie, jaka jest r\u00f3\u017cnica zachowania mi\u0119dzy wolnym cz\u0142owiekiem a na wp\u00f3\u0142 niewolnikiem.
\nA \u015bredniowieczne powstania ch\u0142opskie? Powstanie Falki to mo\u017ce najwi\u0119kszy przyk\u0142ad z Sagi, ale na pewno nie jedyny. Wzoruj\u0105c si\u0119 na \u015bredniowieczu po\u0142\u0105cz rewolucj\u0119 spo\u0142eczn\u0105 z religijn\u0105, „s\u0142uszn\u0105” spraw\u0119 z okrucie\u0144stwami ka\u017cdej rewolucji, krwawe zwyci\u0119stwo powsta\u0144c\u00f3w z jeszcze krwawszym t\u0142umieniem buntu.
\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kr\u00f3tki opis tworzenia malej osady i okolic<\/p>\n","protected":false},"author":1082,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"class_list":["post-703","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-porady","et-doesnt-have-format-content","et_post_format-et-post-format-standard"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wiedzmin.rpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/703","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wiedzmin.rpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wiedzmin.rpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiedzmin.rpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1082"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiedzmin.rpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=703"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wiedzmin.rpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/703\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wiedzmin.rpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=703"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiedzmin.rpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=703"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiedzmin.rpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=703"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}